„Neuronalne mechanizmy kontroli lęku i niepokoju - rola unerwienia brzusznego hipokampa przez jądro niepewne pnia mózgu w separacji wzorców neuronalnych, ekspresji niepokoju i kontekstowym warunkowaniu lęku"

kierowniczka: dr hab. Anna Błasiak, prof. UJ
czas realizacji: 2024-2028

Zaburzenia lękowe należą do najczęstszych problemów psychicznych, dotykając niemal jednej trzeciej populacji. Pomimo licznych badań, neuronalne mechanizmy leżące u ich podstaw pozostają w dużej mierze niepoznane. Wiadomo jednak, że czynniki takie jak trauma lub nadmierny stres predysponują do ich rozwoju. Zaburzenia lękowe obejmują między innymi zespół stresu pourazowego (PTSD), który charakteryzuje się deficytami w przetwarzaniu informacji kontekstowych związanych z pamięcią emocjonalną. Mechanizmy neuronalne leżące u podstaw PTSD są związane z zaburzeniami separacji wzorców, czyli procesem umożliwiającym prawidłowe rozróżnianie podobnych bodźców. Brzuszny hipokamp (vHPC) to struktura, która odgrywa kluczową rolę w regulacji emocji i zachowań lękowych, a jego część – zakręt zębaty (vDG) – pełni kluczową funkcję w procesie separacji wzorców. Warto podkreślić, że vHPC jest bogato unerwiony przez aksony zawierające neuropeptyd relaksynę-3 (RLN3), której głównym źródłem w mózgu jest jądro niepewne (NI). Co ważne, NI to struktura o wysokiej wrażliwości na stres, odgrywająca istotną rolę w formowaniu pamięci kontekstowej, natomiast jego rola w kształtowaniu aktywności vHPC i możliwy udział szlaku NI-vHPC w zachowaniach lękowych pozostają nieznane. Ponadto vDG pozostaje pod kontrolą modulacyjną innego neuropeptydu – oksytocyny (OXT), która również bierze udział w regulacji reakcji na stres, interakcji społecznych i zachowań związanych z traumą. Co ważne, układ OXT wydaje się być pod ścisłą kontrolą sygnalizacji RLN3. Planowane badania obejmują zbadanie funkcjonalnej łączności i profilu neurochemicznego szlaku NI-vDG oraz określenie roli tego szlaku i sygnalizacji vDG RLN3/RXFP3 w kształtowaniu aktywności neuronów vDG, separacji wzorców neuronowych i zachowań związanych z lękiem.